Благодарност до сите пријатели, донатори, партнери, соработници/чки, работнички и работници, волонтери/ки што беа дел од нашата десетгодишна приказна.
Од 1 до 3 октомври 2026 година, Штип беше домаќин на јубилејната „Текстилијада 10“, под мотото „Наши права, наша иднина“. Преку конференции, разговори, уметност и активности за деца, се навративме на изминатите десет години и ги отворивме прашањата што ќе ја водат нашата понатамошна работа.
Над 320 посетители беа дел од трите дена на „Текстилијада 10“, доказ дека работничките права се грижа на целата заедница.
Почитувани пријатели,
Со завршувањето на јубилејното десетто издание на „Текстилијада“, сакаме да упатиме искрена благодарност до сите кои овие денови беа со нас, но и до сите кои во изминатите 10 години беа дел од патот што заедно го изодевме.
Овие денови направивме осврт на она што го постигнавме во изминатата деценија, но и отворивме прашања за предизвиците кои остануваат пред нас. Разговаравме за економската сигурност и зајакнувањето на жените, женските и работничките права, родовата еднаквост, платата за живот и достоинствениот труд. Преку културата и уметноста уште еднаш покажавме дека важните борби можат да добијат глас, простор и поддршка.
1 октомври – Нашите права во јавниот простор
Јубилејното издание започна со претставувањето на муралот „Наши права, наша иднина“ во ООУ „Тошо Арсов“ во Штип и прес-конференција посветена на „Текстилијада 10“. Муралот, дело на уметникот Никола Костовски, ја внесе пораката за работничките права во простор во кој секојдневно се среќаваат децата, наставниците, родителите и граѓаните. Тој останува во градот и по завршувањето на настанот, како потсетник на она за што се залагаме.
Првиот ден ја отвори и темата за културните можности на најмладите. Во Домот на млади во Штип, културната дебата „Иницијатива за отворање на професионален театар за деца и млади во Штип“, во соработка со „Театарче“, беше посветена на потребата децата и младите да имаат свој простор за театар, творештво и културен развој. За нас, разговорот за иднината на децата е поврзан и со условите во кои живеат нивните семејства и со можностите што им ги нуди заедницата.
2 октомври – Десет години низ очите на пријателите
Вториот ден, во хотел „Оаза“, меѓународната конференција „10 години низ очите на пријателите: економско зајакнување, економска стабилност и влијание“ понуди простор за осврт на работата на „Гласен Текстилец“ заедно со партнерите. Во фокусот беа економското зајакнување на жените, женските и работничките права, родовата еднаквост, достоинствената работа и одржливоста на организацијата.
Овој осврт ни даде можност да зборуваме и за улогата на партнерствата во нашиот развој. Довербата, размената на знаења и континуираната поддршка ни помогнаа да ја прошируваме работата и да ги отвораме работничките прашања пред поширок круг луѓе и институции. Јубилејот беше прилика да им се заблагодариме на оние што го препознаа значењето на оваа работа и беа со нас во различните фази од нејзиниот развој.
Конференцијата беше проследена со изложба на фотографии посветена на десет години работа на „Гласен Текстилец“. Фотографиите ги вратија во сеќавањето луѓето, средбите и активностите што ја обликуваа организацијата. На тој начин, освртот на постигнатото доби и видлив запис за патот што го поминавме заедно.
Во попладневната програма, литературниот настан „Наши права, наша иднина“ во библиотеката „Гоце Делчев“ во Штип ја продолжи врската меѓу уметноста и темите што ги отвора „Текстилијада“. Литературниот збор доби свое место во јубилејната програма, покрај јавните дебати и разговорите за трудот и еднаквоста.
Од молк до глас – приказната за една деценија
Вечерната пријателска дискусија „10 години за работничките права“ беше посветена на заедничките искуства и постигнувања. Во разговорот „Пријателите резимираат: заеднички постигнувања“, партнерите и пријателите се осврнаа на изминатите години, на предизвиците и на значењето на соработката. Во програмата свое место имаа и работничките сведоштва и синдикалната солидарност, со внимание кон гласовите на луѓето за кои оваа борба е дел од секојдневието.
Во рамките на настанот беше прикажано видеото „10 години за работничките права“ и промовиран јубилејниот алманах „Од молк до глас“. Алманахот ги собира важните моменти од развојот на „Гласен Текстилец“ и десетте изданија на „Текстилијада“: работничките борби, правната поддршка, теренската работа, партнерствата и уметничките активности. Неговите страници го зачувуваат споменот на оваа деценија и го прават достапен за сите што сакаат подобро да ја запознаат нашата работа.
3 октомври – Плата за живот и економска сигурност
Третиот ден ја стави во фокус платата за живот. Во хотел „Оаза“ беше презентирана методологијата за нејзина пресметка, со внимание кон достоинствените приходи, животниот стандард и економската сигурност на работниците и нивните семејства. Оваа тема е тесно поврзана со проблемите што ги слушаме во нашата секојдневна работа и со потребата платата да овозможи достоинствен живот.
За „Гласен Текстилец“, претставувањето на методологијата е важна основа за понатамошен разговор и застапување за подобри плати. Јубилејот го поврза освртот на изминатото со прашањето како да се подобрат условите во кои работниците и нивните семејства живеат денес. Платата за живот останува дел од таа работа и по завршувањето на „Текстилијада 10“.
Детска креативност и заедничка завршница
Јубилејната програма продолжи со работилница за деца со Наташа Тасева, во соработка со Дино Парк Штип, и со промоција на весникот „Текстилец“. Детската креативност доби простор во настанот, а весникот ја продолжи нашата работа на информирање за темите поврзани со работничките права. Работилницата беше можност најмладите да се дружат и слободно да ги изразат своите идеи низ креативни активности. За нас е важно и децата да бидат дел од „Текстилијада“ и да имаат свој простор за учество и творештво.
Во завршната вечер во Time Out Cafe, програмата го вклучи стрипот „Супер хероините VS ВИ, луѓето не се машини“, вмрежување и одбележување на заедничките успеси. По трите дена исполнети со разговори и активности, ова беше простор за средба и дружење со луѓето што ја прават „Текстилијада“ дел од животот на нашата заедница.
Десет години борба за работничките права
Зад овие 10 години стојат многу човечки приказни. Стојат моменти на радост кога сме успеале да помогнеме некому да го добие она што му следува – платата, К-15, придонесите, отпремнината или едноставно правдата. Но, имаше и тешки моменти, затворени врати, долги чекања, соочувања со институции и приказни кои оставаа чувство на немоќ. Сепак, продолживме.
За една деценија многу нешта се променија. Денес сè повеќе работници знаат дека имаат право да прашаат, да зборуваат, да побараат заштита и да се борат за она што им припаѓа. Тоа е резултат на една долга и истрајна борба во која никој не може да остане сам.
Благодарност до сите пријатели и партнери
Благодарност упатуваме до работничките и работниците што ни ја даваат својата доверба, до учесниците, уметниците, волонтерите, тимот и сите што помогнаа во подготовката и реализацијата на настаните. Им благодариме и на медиумите што ги пренесуваат работничките теми, на институциите, локалните соработници и на сите граѓани што беа дел од јубилејното издание.
„Текстилијада 10“ беше поддржана од Меѓународниот центар „Олоф Палме“, The Kvinna till Kvinna Foundation и Шведска, во партнерство со Фондацијата „Фридрих Еберт“, канцеларија Скопје и Општина Штип. Благодарни сме за оваа поддршка, како и за довербата на сите наши долгогодишни партнери и пријатели. За нас, таа доверба значи дека имаме со кого да ги споделиме и резултатите и тешкотиите што ја придружуваат борбата за работничките права.
Посебна благодарност до:
Амбасада на Кралството Шведска во Северна Македонија (Embassy of Sweden in Skopje), Olof Palmes Internationella Center, The Kvinna till Kvinna Foundation, Friedrich-Ebert-Stiftung Skopje.
Општина Штип Македонија и градоначалникот г. Иван Јорданов, како и претседателката Гордана Силјановска Давкова за поздравната телеграма.
Хелсиншки комитет за човекови права, ЈП Стипион 2011, Цивика мобилитас, Македонскиот центар за меѓународна соработка – МЦМС, Центар за истражување и креирање политики — ЦИКП од Скопје, Здружение за истражување и анализи – ЗМАИ, Едукативно хуманитарна организација – Ехо, Здружението Иницијатива на невработени интелектуалци, Сојуз на синдикати – 5та СИЛА, SMART Balkans, Реактор истражување во акција, Македонската платформа против сиромаштија – МППС, Fair Wear Foundation, Дино Парк Штип.
К.У.Ц Текстил, Саба Штип, ООУ „Тошо Арсов“ – ШТИП, ДСУ РЦСОО „Коле Нехтенин”, СОУ „Димитар Мирасчиев”- Штип, СОУ „Јане Сандански” – Штип, СОУ Гимназија „Славчо Стојменски” – Штип, ДМУЦ „Сергеј Михајлов“ Штип, НУ-УБ „Гоце Делчев“ – Штип, Дом на млади Штип, Драмско студио Театарче и сите учесници на литературниот конкурс.
Eam T-Shirts, Promovens Skopje, Koma – design studio, Арион Профи Центар, Hotel Oaza, Radio Taxi De Luxe 13560, Uni Office – Unimak, Time Out Cafe.
Панче Стефановски, Катерина Ордева, Димитринка Динова, Огнен Јанески, Наташа Тасева, Виктор Вукановски, Винка Мирчевска Правулович, Игор Јадровски, Јана Јакимовска, Никола Писарев, Никола Костовски, Виктор Митевски, Оливер Цацков, Уранија Пировска, Бети Пејева, Тодор Цонев, Катерина Миленкова Трајчева, Весна Блажевска, Александар Кржалоски, Левенд Бичаку, Лоло Дарин, Валон Садику, Драган Тевдовски, Билјана Дуковска, Милорад Ангелов, Кирил Барбареев, Трајче Кацаров, Даниела Иванова, Стефан Ѓорчев, Бошко Галевски, Сашко Голов, Ванѓе Манева, Зоран Костовски, Ема Буѓевац.
Најголема благодарност до волонтерите и до нашиот тим, Кристина Ампева, Благојче Дишоски, Денис Ампев и Стефан Давчев чија посветеност, труд и енергија ја направија „Текстилијада 10“ можна.
Но, пред нас има уште многу работа.
И во периодот што следува продолжуваме да ги отвораме важните прашања и заеднички да се залагаме за достоинство на работното место, подобри плати, поголема сигурност и подобри работни услови. Продолжуваме да се бориме за средина во која трудот ќе биде почитуван, а работничките права доследно заштитени.
Ви благодариме на сите кои верувавте, поддржувавте, учествувавте и придонесувавте „Текстилијада“ да трае и да расте цели 10 години.
Ова јубилејно издание го заокружува едно поглавје, но ја продолжува борбата која ја започнавме заедно.
Продолжуваме понатаму, со иста истрајност и со верба дека промените се можни кога не се откажуваме од нив.
Остануваме посветени на борбата за достоинство, еднаквост и правда, бидејќи нашите права не се само прашање на денешницата, туку се темелот на иднината што сакаме да ја создадеме.
Настаните во рамките на Текстилијада 10 се финансиски поддржани од Шведска, Olof Palme International Center и The Kvinna till Kvinna Foundation, а во партнерство со Friedrich-Ebert-Stiftung, канцеларија во Скопје.
Содржината објавена на оваа страница е единствена одговорност на Гласен Текстилец – Штип и не ги одразува нужно ставовите на донаторите и партнерските организации.
